By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Οι εισαγωγές της Κίνας αυξήθηκαν τον Οκτώβριο με τον ταχύτερο ρυθμό των τελευταίων πέντε ετών, ενώ οι εξαγωγές διατήρησαν την ισχυρή δυναμική τους. Το εμπορικό πλεόνασμα υποχώρησε σε μηνιαία βάση, αλλά ξεπέρασε τα 1,04 τρισ. δολάρια από την αρχή του 2026.
Οι εξωτερικές εμπορικές συναλλαγές της Κίνας κατέγραψαν τον Οκτώβριο ισχυρότερη ανάπτυξη από τις προβλέψεις των αναλυτών, με τις εισαγωγές να εμφανίζουν την εντυπωσιακότερη επιτάχυνση. Σύμφωνα με τα επίσημα τελωνειακά στοιχεία, οι εξαγωγές αγαθών αυξήθηκαν κατά 35,2% σε ετήσια βάση, έναντι εκτίμησης 33,5% σε δημοσκόπηση του Reuters. Ο ρυθμός, ωστόσο, ήταν ελαφρώς χαμηλότερος από το 36,3% του Σεπτεμβρίου.
Οι εισαγωγές ενισχύθηκαν κατά 41,6%, από 31% τον προηγούμενο μήνα, υπερβαίνοντας σημαντικά την πρόβλεψη για αύξηση 32%. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη άνοδο από τον Μάιο του 2021, με την ενίσχυση της ζήτησης για τεχνολογικά προϊόντα, χαλκό και ενεργειακές πρώτες ύλες να αποτελεί τον βασικό μοχλό της εξέλιξης.
Όπως εξηγεί ο Τιάντσεν Σου, ανώτερος οικονομολόγος της Economist Intelligence Unit, η αύξηση συνδέεται με τις ανάγκες της τεχνολογικής βιομηχανίας, την προμήθεια κρίσιμων ορυκτών και την κάλυψη ενεργειακών αναγκών. Η αξία των εισαγωγών προϊόντων υψηλής τεχνολογίας αυξήθηκε κατά 72% σε ετήσια βάση. Αντίστοιχα, οι εισαγωγές αργού πετρελαίου, υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) και άνθρακα ενισχύθηκαν κατά περίπου 41%, 50% και 60%.
Το πλεόνασμα ξεπέρασε το 1 τρισ. δολάρια
Παρά την άνοδο των εισαγωγών, το εμπορικό πλεόνασμα της Κίνας περιορίστηκε τον Οκτώβριο στα 105,3 δισ. δολάρια, το χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG. Ωστόσο, στο δεκάμηνο έφθασε τα 1,04 τρισ. δολάρια, πλησιάζοντας το ιστορικό ετήσιο ρεκόρ των 1,2 τρισ. δολαρίων που καταγράφηκε το 2025.
Η επίδοση των εξαγωγών επιτρέπει στο Πεκίνο να στηρίζεται σε σχετικά περιορισμένα μέτρα οικονομικής τόνωσης για την επίτευξη του ετήσιου στόχου ανάπτυξης, ο οποίος έχει τεθεί στο 4,5%-5%. Η εικόνα, ωστόσο, παραμένει άνιση: η εγχώρια κατανάλωση εξακολουθεί να κινείται υποτονικά, με τις λιανικές πωλήσεις να αυξάνονται μόλις κατά 1,1% τον Σεπτέμβριο. Οι εμπορικοί εταίροι της Κίνας εντείνουν, στο μεταξύ, τις πιέσεις προς το Πεκίνο να ενισχύσει την εσωτερική ζήτηση και να περιορίσει τις ανισορροπίες της οικονομίας.
Σημαντικό μέρος της εξαγωγικής δυναμικής προέρχεται από την ισχυρή διεθνή ζήτηση για κινεζικά τσιπ και εξοπλισμό που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη. Η εξάρτηση από αυτή την τάση, όμως, δημιουργεί και κινδύνους: μια επιβράδυνση των παγκόσμιων επενδύσεων σε υποδομές τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να περιορίσει τις παραγγελίες και να πιέσει τα περιθώρια κέρδους των Κινέζων εξαγωγέων.
Ενδείξεις επιβράδυνσης καταγράφονται ήδη. Ο Νγκουέν Χοάνγκ Ναμ της Capital Economics εκτιμά ότι, σε εποχικά προσαρμοσμένη βάση, οι εξαγωγές υποχώρησαν κατά 2% σε μηνιαίο επίπεδο. Παράλληλα, έρευνα της κινεζικής Μπεζ Βίβλου έδειξε ότι οι νέες παραγγελίες από την εγχώρια αγορά και το εξωτερικό επιβραδύνθηκαν τον Οκτώβριο. Η επίσημη μεταποιητική δραστηριότητα υποχώρησε επίσης απροσδόκητα, καθώς εξασθένησαν οι παραγγελίες από το εξωτερικό.
ΗΠΑ και Ευρώπη στο επίκεντρο των εμπορικών ανισορροπιών
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση των κινεζικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, οι οποίες ενισχύθηκαν κατά 32,9% σε ετήσια βάση τον Οκτώβριο. Οι εισαγωγές αμερικανικών προϊόντων στην Κίνα αυξήθηκαν σχεδόν κατά 35%, με αποτέλεσμα το εμπορικό πλεόνασμα του Πεκίνου έναντι της Ουάσιγκτον να διαμορφωθεί στα 32,7 δισ. δολάρια. Στο δεκάμηνο, οι αποστολές προς την αμερικανική αγορά ήταν αυξημένες κατά 12,1%, εξέλιξη που ενισχύεται εν μέρει και από τη χαμηλή βάση σύγκρισης του 2025, όταν είχαν υποχωρήσει κατά 20% μετά τις μεγάλες αυξήσεις δασμών.
Η εμπορική ανακωχή μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου παρατάθηκε τον Σεπτέμβριο για δύο ακόμη μήνες, έως τον Ιανουάριο, συνοδευόμενη από σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων εξαιρέσεις στους περιορισμούς εξαγωγών ορισμένων κρίσιμων ορυκτών και ειδικές χρεώσεις στα λιμάνια για τα πλοία των δύο χωρών. Ο πρόεδρος της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, και ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να συναντηθούν για τρίτη φορά μέσα στο 2026, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής της APEC, που θα πραγματοποιηθεί την επόμενη εβδομάδα στη Σεντζέν.
Ανάλογη πίεση δημιουργεί η διεύρυνση του κινεζικού εμπορικού πλεονάσματος έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι εξαγωγές της Κίνας προς την ΕΕ αυξήθηκαν κατά 24,4% τον Οκτώβριο, ενώ οι εισαγωγές από την ευρωπαϊκή αγορά μειώθηκαν περισσότερο από 4%, ανεβάζοντας το πλεόνασμα στα 33,4 δισ. δολάρια. Η συμφωνία που επιτεύχθηκε τον προηγούμενο μήνα για τον περιορισμό των εισαγωγών κινεζικών υβριδικών οχημάτων στην Ευρώπη, με εφαρμογή από την 1η Δεκεμβρίου, εκτιμάται ότι δύσκολα θα ανακόψει τη συνολική εξαγωγική δυναμική της Κίνας.
Το ετήσιο όριο των 350.000 οχημάτων που προβλέπεται στη συμφωνία είναι υψηλότερο από τις περίπου 300.000 μονάδες που εξήγαγε η Κίνα στην Ευρώπη πέρυσι, αλλά αισθητά χαμηλότερο από τον ετησιοποιημένο ρυθμό των 800.000 οχημάτων που καταγράφηκε το τελευταίο τρίμηνο. Ο Μπραντ Σέτσερ, ανώτερος ερευνητής του Council on Foreign Relations και πρώην αξιωματούχος του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, επισημαίνει ότι η Ευρώπη εξακολουθεί να στερείται μιας συνεκτικής εμπορικής και βιομηχανικής στρατηγικής απέναντι στην Κίνα, τόσο στον κλάδο του αυτοκινήτου όσο και στο ευρύτερο πεδίο των εμπορικών σχέσεων.