By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Ένα ταξίδι περίπου 90 χιλιομέτρων το 1888 απέδειξε ότι το αυτοκίνητο μπορούσε να γίνει το μέλλον των μετακινήσεων – και δημιούργησε, χωρίς να το γνωρίζει κανείς, το πρώτο «πρατήριο» καυσίμων στον κόσμο.
Το πρώτο «πρατήριο» στην ιστορία του αυτοκινήτου δεν είχε αντλίες, σωλήνες, μεγάλες δεξαμενές, φωτεινές επιγραφές ή ειδικές εγκαταστάσεις. Για την ακρίβεια, δεν ήταν καν πρατήριο καυσίμων. Ήταν ένα φαρμακείο στη γερμανική πόλη Βίζλοχ, το οποίο πέρασε στην ιστορία χάρη σε ένα ταξίδι που πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι του 1888.
Πρωταγωνίστρια ήταν η Bertha Benz, μια γυναίκα που αψήφησε τις αντιλήψεις της εποχής της και απέδειξε στην πράξη ότι η παράξενη, για τα δεδομένα της εποχής, μηχανή του συζύγου της μπορούσε να αποτελέσει το μέλλον των μετακινήσεων.
Η ιστορία του αυτοκινήτου έχει συνδέσει δικαίως το όνομα του Karl Benz με τη γέννηση του αυτοκινήτου. Ο Γερμανός μηχανικός ήταν ο δημιουργός του Benz Patent-Motorwagen, το οποίο θεωρείται το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής που κινήθηκε με κινητήρα εσωτερικής καύσης.
Πίσω, όμως, από αυτή την επαναστατική εφεύρεση υπήρχε και μια εξίσου σημαντική προσωπικότητα: η σύζυγός του, Bertha Ringer, η οποία έγινε γνωστή ως Bertha Benz. Η Bertha δεν ήταν απλώς η σύντροφος του εφευρέτη. Τον στήριξε οικονομικά στις πιο δύσκολες περιόδους και παρέμεινε ένθερμη υποστηρίκτρια του εγχειρήματος σε μια εποχή κατά την οποία ελάχιστοι μπορούσαν να αντιληφθούν τις δυνατότητές του.
Ενώ ο Karl Benz επικεντρωνόταν στην τεχνική εξέλιξη της κατασκευής, η Bertha αντιλήφθηκε κάτι εξαιρετικά σημαντικό: ένα αυτοκίνητο δεν αρκούσε να λειτουργεί ως τεχνικό επίτευγμα. Έπρεπε να αποδείξει ότι μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην πραγματική ζωή. Και αποφάσισε να το αποδείξει η ίδια.
Έτσι, τον Αύγουστο του 1888 η Bertha πήρε μια απόφαση που έμελλε να μείνει για πάντα στην ιστορία της αυτοκίνησης. Χωρίς να ενημερώσει τον σύζυγό της, έφυγε νωρίς το πρωί μαζί με δύο από τα παιδιά της και πήρε ένα από τα Motorwagen με προορισμό το Πφόρτσχαϊμ, την πόλη όπου είχε γεννηθεί.
Αφετηρία ήταν το Μάνχαϊμ και η απόσταση που έπρεπε να καλυφθεί έφτανε περίπου τα 90 χιλιόμετρα. Για τα σημερινά δεδομένα, η απόσταση μοιάζει μικρή. Το 1888, όμως, αποτελούσε πραγματική περιπέτεια. Οι δρόμοι ήταν υποτυπώδεις, το αυτοκίνητο βρισκόταν ουσιαστικά σε πειραματικό στάδιο και η αξιοπιστία του μόνο δεδομένη δεν μπορούσε να θεωρηθεί.
Η διαδρομή αυτή θεωρείται σήμερα το πρώτο ταξίδι μεγάλης απόστασης στην ιστορία που πραγματοποιήθηκε με αυτοκίνητο. Και μαζί με αυτό, δημιούργησε ένα ακόμη ιστορικό ορόσημο: το πρώτο σημείο ανεφοδιασμού ενός αυτοκινήτου.
Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετώπισε η Bertha δεν ήταν μόνο η αξιοπιστία του Motorwagen. Ήταν και η αυτονομία του. Το μικρό ρεζερβουάρ του αυτοκινήτου δεν επαρκούσε για να καλύψει ολόκληρη τη διαδρομή. Υπήρχε, όμως, ένα ακόμη πιο σοβαρό πρόβλημα: δεν υπήρχαν πρατήρια καυσίμων.
Το Motorwagen χρησιμοποιούσε ως καύσιμο λιγροΐνη (ligroin), ένα ελαφρύ παράγωγο του πετρελαίου που εκείνη την εποχή χρησιμοποιούνταν κυρίως ως καθαριστικό και διαλυτικό. Το σημαντικό ήταν ότι μπορούσε να αγοραστεί στα φαρμακεία. Έτσι, όταν η Μπέρτα έφτασε στο Βίζλοχ, σταμάτησε σε ένα φαρμακείο και αγόρασε περίπου πέντε λίτρα καυσίμου, προκειμένου να συνεχίσει το ταξίδι της.
Το φαρμακείο του Βίζλοχ θεωρείται σήμερα το πρώτο πρατήριο καυσίμων στην ιστορία της αυτοκίνησης, καθώς αποτέλεσε το πρώτο καταγεγραμμένο σημείο όπου ένα αυτοκίνητο ανεφοδιάστηκε κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού. Κανείς εκείνη τη στιγμή δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι αυτή η απλή συναλλαγή θα συνδεόταν για πάντα με τη γέννηση του αυτοκινήτου.
Το Motorwagen διέθετε έναν μικρό μονοκύλινδρο κινητήρα μόλις 2,5 ίππων. Οι βλάβες και τα μηχανικά προβλήματα ήταν επομένως αναπόφευκτα μέρος της περιπέτειας. Σε αρκετές ανηφόρες, η Bertha και τα παιδιά της χρειάστηκε να κατέβουν από το αυτοκίνητο και να το σπρώξουν.
Ταυτόχρονα, η διαδρομή αποτέλεσε ένα πραγματικό τεστ εξέλιξης για το αυτοκίνητο. Όταν ένα σωληνάκι καυσίμου φράκαρε, η Bertha χρησιμοποίησε μια φουρκέτα για να την καθαρίσει. Όταν προέκυψε πρόβλημα σε ένα καλώδιο ανάφλεξης, χρησιμοποίησε ένα κομμάτι από την καλτσοδέτα της για να το μονώσει.
Και όταν διαπίστωσε ότι τα φρένα δεν ήταν αρκετά αποτελεσματικά, απευθύνθηκε σε έναν τσαγκάρη και του ζήτησε να ενισχύσει τα τακάκια με δέρμα. Με αυτόν τον τρόπο, η Bertha Benz ουσιαστικά δημιούργησε την πρώτη επένδυση φρένων στην ιστορία.
Ύστερα από μια σειρά προβλημάτων, αυτοσχέδιων επισκευών και δύσκολων ανηφορών, η Bertha Benz και τα παιδιά της έφτασαν τελικά στον προορισμό τους. Λίγες ημέρες αργότερα ξεκίνησαν την επιστροφή, ακολουθώντας μια συντομότερη διαδρομή. Συνολικά, η περιπέτεια ξεπέρασε τα 180 χιλιόμετρα.
Για τον Karl Benz, το ταξίδι αποτέλεσε κάτι πολύ περισσότερο από μια οικογενειακή περιπέτεια. Ήταν η απόδειξη ότι το αυτοκίνητό του μπορούσε πραγματικά να χρησιμοποιηθεί σε μεγάλες αποστάσεις. Η Bertha είχε κάνει αυτό που ίσως δεν μπορούσε να πετύχει καμία διαφημιστική καμπάνια της εποχής: είχε δείξει στην πράξη ότι το αυτοκίνητο λειτουργούσε.
Μετά την ιστορική διαδρομή, το Motorwagen εξελίχθηκε περαιτέρω. Προστέθηκε επιπλέον σχέση μετάδοσης και βελτιώθηκε το σύστημα πέδησης, μεταξύ άλλων αλλαγών που προέκυψαν από τα μαθήματα της πραγματικής χρήσης.