By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Σύμφωνα με μία από τις μεγαλύτερες μελέτες που έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα, η αυξημένη έκθεση σε οθόνες μπορεί να επηρεάσει σημαντικά και σε πολλαπλά επίπεδα την ανάπτυξη παιδιών και εφήβων. Η μελέτη εξέτασε τις επιπτώσεις της χρήσης οθονών σε σχεδόν τρία εκατομμύρια παιδιά από 64 χώρες και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Pediatrics.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι επιπτώσεις αυτές είναι “παρόμοιου ή και μεγαλύτερου μεγέθους” από εκείνες άλλων σημαντικών παραγόντων που επηρεάζουν την ανάπτυξη και την ψυχική υγεία των παιδιών, όπως η οικονομική κατάσταση της οικογένειας, ο τρόπος ανατροφής και το αν ένα παιδί έχει γεννηθεί πρόωρα.
Η εκτεταμένη χρήση οθονών για βιντεοπαιχνίδια, μέσα κοινωνικής δικτύωσης και υπηρεσίες streaming μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερες σχολικές επιδόσεις και προβλήματα στην ανάπτυξη των γλωσσικών δεξιοτήτων, σύμφωνα με τη μελέτη, όπως μεταδίδει ο Independent. Παράλληλα, τα παιδιά που περνούν περισσότερο χρόνο μπροστά σε συσκευές διαπιστώθηκε ότι εμφανίζουν περισσότερες “κοινωνικοσυναισθηματικές” και ψυχολογικές δυσκολίες.
Πώς επηρεάζεται η ανάπτυξη
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι η μεγαλύτερη διάρκεια χρήσης ψηφιακών μέσων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης συνδεόταν με “λιγότερο ευνοϊκά αποτελέσματα σε πολλαπλούς, αν και όχι σε όλους, τους τομείς της αναπτυξιακής υγείας των παιδιών που εξετάστηκαν”.
Η ερευνητική ομάδα, με επικεφαλής ακαδημαϊκούς από το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι στον Καναδά, διαπίστωσε επίσης ότι η εκτεταμένη χρήση οθονών συνδεόταν με μειωμένες γλωσσικές δεξιότητες.
Όσον αφορά την ψυχική υγεία, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η μεγαλύτερη έκθεση σε οθόνες συνδεόταν με περισσότερες συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους, καθώς και με αυξημένες “εσωτερικευμένες συμπεριφορές” — στις οποίες περιλαμβάνονται συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, αλλά και με “εξωτερικευμένα” προβλήματα, όπως η επιθετικότητα και συμπτώματα ΔΕΠΥ (διαταραχής ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας).
“Η ανασκόπησή μας έδειξε ότι οι υψηλότερες λεγόμενες “δόσεις” έκθεσης σε οθόνες συνδέονται με χαμηλότερη συνολική σχολική επίδοση και ασθενέστερη γλωσσική ανάπτυξη, καθώς και με περισσότερες εσωτερικευμένες και εξωτερικευμένες συμπεριφορές, συναισθηματικές δυσκολίες και προβλήματα στις σχέσεις με συνομηλίκους”, έγραψαν οι συγγραφείς.
“Αξίζει να σημειωθεί ότι τα μεγέθη αυτών των επιδράσεων είναι παρόμοια ή και μεγαλύτερα από εκείνα που έχουν καταγραφεί για άλλους, ευρέως τεκμηριωμένους παράγοντες που προβλέπουν την έκβαση της ανάπτυξης των παιδιών, όπως η κοινωνικοοικονομική κατάσταση, η συμπεριφορά των γονέων και η πρόωρη γέννηση” πρόσθεσαν.
Όταν εξετάστηκαν επιμέρους γνωστικά αντικείμενα, ο χρόνος μπροστά σε οθόνες δεν φάνηκε να συνδέεται με τις επιδόσεις στα μαθηματικά, την ανάγνωση ή τις φυσικές επιστήμες. Ωστόσο, οι ακαδημαϊκοί επισήμαναν ότι αυτοί είναι “μεταξύ των λιγότερο μελετημένων” τομέων, γεγονός που σημαίνει ότι το συγκεκριμένο εύρημα ενδέχεται να αντανακλά την περιορισμένη διαθέσιμη ποσότητα δεδομένων.