By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Την εκλογική του νίκη στη Σαξονία-Άνχαλτ επιχειρεί να μετατρέψει σε πολιτικό εφαλτήριο το AfD, προβάλλοντας ένα πρόγραμμα που προβλέπει ριζικές αλλαγές στη μεταναστευτική πολιτική, την εκπαίδευση και τον πολιτισμό.
Το κόμμα της γερμανικής Ακροδεξιάς συγκέντρωσε περίπου 44% των ψήφων και αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο κρατίδιο. Ωστόσο, δεν διαθέτει την απαιτούμενη πλειοψηφία για να κυβερνήσει αυτοδύναμα, καθώς υπολείπεται τριών εδρών.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι πλέον ο σχηματισμός κυβέρνησης. Η CDU εξακολουθεί να αποκλείει συνεργασία με το AfD, ενώ στο προσκήνιο βρίσκεται το BSW, με το οποίο υπάρχουν ορισμένα κοινά σημεία σε ζητήματα όπως η μετανάστευση και ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Σκληρότερη γραμμή στο μεταναστευτικό
Κεντρική θέση στο πρόγραμμα του AfD καταλαμβάνει η μεταναστευτική πολιτική. Το κόμμα τάσσεται υπέρ της άμεσης απέλασης παράτυπων μεταναστών, της δημιουργίας περισσότερων χώρων κράτησης και της επιστροφής μεταναστών στις χώρες καταγωγής τους.
Παράλληλα, χρησιμοποιεί τον όρο «επαναμετανάστευση» για να περιγράψει μια ευρύτερη πολιτική επιστροφών, υποστηρίζοντας ότι η περιοχή έχει ξεπεράσει τα όρια των δυνατοτήτων της όσον αφορά την υποδοχή προσφύγων.
Ωστόσο, σημαντικό μέρος των αρμοδιοτήτων στο μεταναστευτικό παραμένει σε ομοσπονδιακό επίπεδο, γεγονός που περιορίζει τις δυνατότητες ενός κρατιδίου να εφαρμόσει μονομερώς όλες τις προτάσεις του κόμματος.
Στο στόχαστρο το σχολείο και η «woke» ατζέντα
Σημαντικές αλλαγές προτείνει το AfD και στον χώρο της εκπαίδευσης. Ο Ούλριχ Ζίγκμουντ έχει θέσει ως στόχο την «αποϊδεολογικοποίηση» των σχολείων, προαναγγέλλοντας αλλαγές στο περιεχόμενο της διδασκαλίας.
Μεταξύ των προτάσεων βρίσκεται η απαγόρευση της σημαίας Pride στα σχολεία και η ενίσχυση της διδασκαλίας που, σύμφωνα με το κόμμα, θα προβάλλει τις «παραδοσιακές» γερμανικές αξίες.
Το πρόγραμμα περιλαμβάνει ακόμη τη δημιουργία ξεχωριστών τάξεων για παιδιά προσφύγων, ενώ προτείνεται μια εκπαιδευτική προσέγγιση που θα παρουσιάζει την παραμονή τους στη Γερμανία ως προσωρινή.
Το AfD ζητά επίσης διαφορετική προσέγγιση στη διδασκαλία της γερμανικής ιστορίας, με μεγαλύτερη έμφαση στις περιόδους πριν από τους δύο Παγκόσμιους Πολέμους και μικρότερη στο ναζιστικό παρελθόν. Το κόμμα υποστηρίζει ότι με αυτόν τον τρόπο θα ενισχυθεί η εθνική υπερηφάνεια.
«Πατριωτισμός» και στην τέχνη
Οι αλλαγές που προτείνει το AfD δεν περιορίζονται στην πολιτική και την εκπαίδευση. Το κόμμα θέλει να αλλάξει και την πολιτιστική πολιτική, προωθώντας αυτό που χαρακτηρίζει «πατριωτικό πολιτισμό».
Στο πρόγραμμα γίνεται λόγος για περιορισμό της χρηματοδότησης έργων που χαρακτηρίζονται «αντιγερμανικά», ενώ προτείνεται οι καλλιτέχνες και οι πολιτιστικοί οργανισμοί που λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση να δεσμεύονται ότι δεν θα προσβάλλουν τη Γερμανία και τον πολιτισμό της.
Ιδιαίτερη κριτική ασκείται και στο Μπάουχαους, το οποίο το AfD θεωρεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μιας πολιτιστικής προσέγγισης που απομακρύνεται από την εθνική ταυτότητα.
Οι θέσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις από τον πολιτικό και πολιτιστικό χώρο, με τον υπουργό Πολιτισμού Βόλφραμ Βάιμερ να προειδοποιεί για επικίνδυνες ιστορικές αναφορές στη ρητορική του κόμματος.
Το κρατίδιο ως «δοκιμή» για το AfD
Η Σαξονία-Άνχαλτ αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία για το AfD. Το κόμμα καλείται πλέον να αποδείξει εάν η εκλογική του επιτυχία μπορεί να μετατραπεί σε πραγματική κυβερνητική επιρροή.
Η έκβαση των διαπραγματεύσεων για τον σχηματισμό κυβέρνησης θα είναι καθοριστική. Εάν το AfD καταφέρει να αποκτήσει πρόσβαση στην εξουσία, η Σαξονία-Άνχαλτ θα μπορούσε να αποτελέσει πεδίο εφαρμογής μιας σειράς πολιτικών που μέχρι σήμερα παρέμεναν κυρίως σε επίπεδο προεκλογικών εξαγγελιών.
Με δεδομένες, όμως, τις θεσμικές αρμοδιότητες των γερμανικών κρατιδίων και το πολιτικό «τείχος προστασίας» απέναντι στην Ακροδεξιά, το ερώτημα δεν είναι μόνο εάν το AfD κέρδισε τις εκλογές, αλλά εάν και πόσο από το πολιτικό του πρόγραμμα θα μπορέσει τελικά να εφαρμόσει.