By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Η κατανάλωση έως και 400 mg καφεΐνης ημερησίως — ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου σε τρία έως πέντε φλιτζάνια μαύρου καφέ — θεωρείται ασφαλής για τους περισσότερους ενήλικες και ενδέχεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων. Αυτό επισημαίνει η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία σε νέα επιστημονική ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Circulation».
Η ανακοίνωση συνοψίζει τα πιο πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα σχετικά με την επίδραση της καφεΐνης και του καφέ σε παράγοντες όπως η υπέρταση, η χοληστερόλη, ο διαβήτης τύπου 2, η στεφανιαία νόσος, το εγκεφαλικό επεισόδιο και οι διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η μέτρια κατανάλωση καφέ — ιδίως χωρίς ζάχαρη, σιρόπια ή κρέμα — φαίνεται να σχετίζεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, καρδιακής ανεπάρκειας, εγκεφαλικού επεισοδίου και κολπικής μαρμαρυγής.
Ωστόσο, οι επιστήμονες τονίζουν ότι η επίδραση της καφεΐνης δεν είναι ίδια για όλους. Ορισμένα άτομα αναπτύσσουν ανοχή, ενώ άλλα εμφανίζουν έντονες αντιδράσεις ακόμη και σε μικρές ποσότητες. Βραχυπρόθεσμα, η καφεΐνη μπορεί να προκαλέσει παροδική αύξηση της αρτηριακής πίεσης, του καρδιακού ρυθμού και του σακχάρου στο αίμα, ενώ δεν αποκλείονται συμπτώματα όπως αίσθημα παλμών ή διαταραχές ύπνου.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στα ενεργειακά ποτά και στα συμπυκνωμένα «energy shots», τα οποία συχνά περιέχουν υψηλές ποσότητες καφεΐνης και πρόσθετα συστατικά που επιταχύνουν την απορρόφησή της. Η κατανάλωσή τους έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και αρρυθμιών.
Παράλληλα, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η μελέτη των επιδράσεων της καφεΐνης είναι σύνθετη, καθώς ο καφές περιέχει και άλλες βιοδραστικές ενώσεις με πιθανές αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες. Επιπλέον, οι περισσότερες διαθέσιμες μελέτες είναι παρατηρησιακές και δεν μπορούν να αποδείξουν αιτιώδη σχέση.
Εκτός από τον καφέ, καφεΐνη περιέχουν το τσάι, η σοκολάτα, τα αναψυκτικά και ορισμένα φάρμακα. Τα μέχρι σήμερα δεδομένα δείχνουν ότι και το τσάι μπορεί να έχει ευεργετική επίδραση στο καρδιαγγειακό σύστημα, σε αντίθεση με τα ενεργειακά προϊόντα που ενδέχεται να αυξάνουν τον κίνδυνο επιπλοκών.
Οι επιστήμονες καταλήγουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα για την πλήρη κατανόηση των επιδράσεων της καφεΐνης από διαφορετικές πηγές, υπογραμμίζοντας παράλληλα τη σημασία της μέτριας κατανάλωσης και της αποφυγής πρόσθετων σακχάρων και λιπαρών στον καφέ.