By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα έχουν απασχολήσει έντονα την επιστημονική κοινότητα, καθώς πολλές μελέτες έχουν εξετάσει την πιθανή σχέση τους με την εμφάνιση καρκίνου, μεταξύ άλλων και του παχέος εντέρου. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι δεν είναι όλα τα τρόφιμα αυτής της κατηγορίας ίδια.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στις 15 Οκτωβρίου στο επιστημονικό περιοδικό PLOS Medicine και εξέτασε τις διατροφικές συνήθειες περισσότερων από 460.000 ενηλίκων στις ΗΠΑ. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συνολική κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων δεν συνδεόταν με την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού.
Όταν, όμως, εξέτασαν ξεχωριστά τις κατηγορίες τροφίμων, διαπίστωσαν ότι η σχέση με τη νόσο διέφερε.
Συγκεκριμένα, όσοι κατανάλωναν περισσότερα προϊόντα ολικής άλεσης και γαλακτοκομικά από υπερεπεξεργασμένες πηγές είχαν χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Αντίθετα, η μεγαλύτερη κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος από αυτές τις πηγές συνδεόταν με υψηλότερο κίνδυνο.
Πώς έγινε η έρευνα
Οι ερευνητές μελέτησαν 461.682 Αμερικανούς ηλικίας 50 έως 71 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν σε μεγάλη έρευνα για τη διατροφή και την υγεία που ξεκίνησε το 1995 και το 1996.
Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες, αναφέροντας ποια τρόφιμα κατανάλωναν και πόσο συχνά. Στη συνέχεια, οι ερευνητές παρακολούθησαν την υγεία τους έως το 2018, για περίπου 18 χρόνια.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, 10.075 άνθρωποι διαγνώστηκαν με αδενοκαρκίνωμα του παχέος εντέρου ή του ορθού, μια συχνή μορφή καρκίνου στην περιοχή αυτή.
Οι ερευνητές έλαβαν επίσης υπόψη άλλους παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, όπως η ηλικία, το φύλο, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και η σωματική δραστηριότητα.
Ποια τρόφιμα συνδέθηκαν με χαμηλότερο και ποια με υψηλότερο κίνδυνο
Η συνολική κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων δεν φάνηκε να συνδέεται με τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου και του ορθού. Η εικόνα ήταν διαφορετική, ωστόσο, όταν οι ερευνητές εξέτασαν συγκεκριμένα τρόφιμα και διατροφικά συστατικά.
Ειδικότερα:
- Τα προϊόντα ολικής άλεσης και οι φυτικές ίνες: Η μεγαλύτερη κατανάλωσή τους από υπερεπεξεργασμένες πηγές συνδέθηκε με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Στην κατηγορία αυτή μπορούν να περιλαμβάνονται συσκευασμένα δημητριακά πρωινού ολικής άλεσης, μπάρες δημητριακών με βρώμη και πρόσθετα συστατικά, συσκευασμένα κράκερ ολικής άλεσης, μπισκότα με δημητριακά ολικής άλεσης και ορισμένα συσκευασμένα ψωμιά ολικής άλεσης που περιέχουν πρόσθετα συστατικά.
- Τα γαλακτοκομικά προϊόντα και το ασβέστιο: Η κατανάλωσή τους από υπερεπεξεργασμένες πηγές συνδέθηκε επίσης με χαμηλότερο κίνδυνο.
Παραδείγματα υπερεπεξεργασμένων τροφίμων αυτής της κατηγορίας είναι ορισμένα αρωματισμένα επιδόρπια γιαουρτιού, τα έτοιμα γαλακτοκομικά ροφήματα με γεύσεις και πρόσθετα συστατικά, ορισμένα συσκευασμένα μιλκσέικ, τα βιομηχανικά επιδόρπια κρέμας και ορισμένα επεξεργασμένα τυροκομικά προϊόντα, όπως τα τυριά σε φέτες με πρόσθετα συστατικά.
- Το επεξεργασμένο κρέας: Η μεγαλύτερη κατανάλωσή του από υπερεπεξεργασμένες πηγές συνδέθηκε με υψηλότερο κίνδυνο.
Πρόκειται για υπερεπεξεργασμένα προϊόντα κρέατος, όπως ορισμένα συσκευασμένα λουκάνικα, αλλαντικά τύπου πάριζας και μορταδέλας, βιομηχανικά nuggets κοτόπουλου, έτοιμα χάμπουργκερ με πρόσθετα συστατικά, κατεψυγμένα παναρισμένα προϊόντα κρέατος και έτοιμα γεύματα που περιέχουν επεξεργασμένο κρέας, όπως ορισμένες κατεψυγμένες πίτσες με ζαμπόν ή μπέικον.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι διαφορετικές αυτές σχέσεις μπορεί να εξηγούν, τουλάχιστον εν μέρει, γιατί οι επιστημονικές μελέτες δεν έχουν καταλήξει σε κοινά συμπεράσματα για το κατά πόσο η συνολική κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου.
Η μελέτη έδειξε επίσης ότι η αντικατάσταση μέρους των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων με τρόφιμα που έχουν υποστεί μικρότερη επεξεργασία μπορεί να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου.