By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Την ώρα που τα κρούσματα αυξάνονται και η Ανατολική Αττική βρίσκεται στο επίκεντρο της επιδημιολογικής “έκρηξης”, οι αρμόδιες αρχές εντείνουν τις επιχειρήσεις καταπολέμησης των κουνουπιών, επιστρατεύοντας ακόμη και βαρέος τύπου μηχανήματα για εκτεταμένους ψεκασμούς.
Οι παρεμβάσεις αυτές, ωστόσο, έρχονται ενώ το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν οι φωνές που θέτουν στο μικροσκόπιο τον χρόνο και την αποτελεσματικότητα των προληπτικών δράσεων από τις Περιφέρειες και τους Δήμους. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι πότε ξεκίνησαν οι ψεκασμοί, σε ποιες περιοχές έγιναν και κατά πόσο προηγήθηκαν της αύξησης των κουνουπιών και της μετάδοσης του ιού.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν μπορεί να ξεκινά όταν η επιδημιολογική καμπύλη έχει ήδη πάρει την ανιούσα. Η βασική γραμμή άμυνας είναι η έγκαιρη προνυμφοκτονία, δηλαδή ο εντοπισμός και η εξουδετέρωση των εστιών όπου αναπαράγονται τα κουνούπια, πριν αυτά εξελιχθούν σε ενήλικα έντομα.
Στην Ανατολική Αττική έχουν καταγραφεί κρούσματα σε πολλούς δήμους, με ιδιαίτερα υψηλές αναλογίες σε Μαρκόπουλο-Μεσογαίας και Σπάτα-Αρτέμιδα, ενώ περιστατικά έχουν καταγραφεί επίσης σε Βάρη-Βούλα-Βουλιαγμένη, Κρωπία, Μαραθώνα, Παλλήνη και άλλες περιοχές.
Παράλληλα, ο ΕΟΔΥ έχει χαρακτηρίσει και άλλους δήμους ως “υψηλού κινδύνου”, ακόμη και χωρίς καταγεγραμμένο ανθρώπινο κρούσμα, όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως η γειτνίαση με επηρεαζόμενες περιοχές, τα γεωμορφολογικά χαρακτηριστικά και τα ιστορικά επιδημιολογικά δεδομένα.
Γιατί έχουμε τόσα κρούσματα
Δεν είναι τόσο η συνολική αύξηση του πληθυσμού των κουνουπιών που έχει προκαλέσει ανησυχία φέτος, όσο το γεγονός ότι μεγαλύτερο ποσοστό είναι μολυσμένο με τον ιό του Δυτικού Νείλου.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η εξέλιξη του ιού του Δυτικού Νείλου συνδέεται με έναν συνδυασμό παραγόντων. Καθοριστικό ρόλο έχουν ο συνολικός αριθμός των κουνουπιών, το ποσοστό εκείνων που είναι ήδη μολυσμένα, αλλά και η παρουσία άγριων πτηνών, τα οποία αποτελούν βασικό κρίκο στον κύκλο μετάδοσης του ιού.
Ιδιαίτερο ρόλο φαίνεται να έχουν διαδραματίσει φέτος και οι καιρικές συνθήκες, ειδικά στην Αττική. Ο σχετικά θερμός χειμώνας, σε συνδυασμό με την υγρή και βροχερή άνοιξη, δημιούργησε ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη των κουνουπιών, καθώς αυξήθηκαν τα σημεία όπου μπορεί να συγκεντρωθεί στάσιμο νερό, όπως είχε αναφέρει ο πρόεδρος του ΕΟΔΥ, καθηγητής Πνευμονολογίας και Εντατικής Θεραπείας Θεόδωρος Βασιλακόπουλος, μιλώντας στην ΕΡΤ.
Παράλληλα, στην εικόνα προστέθηκε και η παρουσία αποδημητικών πτηνών που διέρχονται από την Ελλάδα, τα οποία μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση του κύκλου μετάδοσης του ιού.
Ο κίνδυνος σοβαρής νόσησης είναι μεγαλύτερος στους ηλικιωμένους
Ο ιός του Δυτικού Νείλου μπορεί να προσβάλει ανθρώπους ανεξαρτήτως ηλικίας. Ωστόσο, η μόλυνση δεν σημαίνει απαραίτητα και σοβαρή νόσηση, καθώς η βαρύτητα της λοίμωξης επηρεάζεται σημαντικά από την ηλικία και την κατάσταση της υγείας του κάθε οργανισμού.
Οι νεότεροι και κατά τα άλλα υγιείς άνθρωποι έχουν, κατά κανόνα, μεγαλύτερες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν τη λοίμωξη χωρίς σοβαρές επιπλοκές και να αναρρώσουν πλήρως. Αντίθετα, οι ηλικιωμένοι και όσοι αντιμετωπίζουν υποκείμενα νοσήματα διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να εμφανίσουν σοβαρή μορφή της νόσου, ακόμη και με επιπλοκές που μπορεί να αποδειχθούν θανατηφόρες.
Σύμφωνα με την τελευταία επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ, έχουν διαγνωστεί συνολικά 232 εγχώρια κρούσματα λοίμωξης, εκ των οποίων τα 165 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα και 67 κρούσματα είχαν ήπιες εκδηλώσεις. Κατά τη διάρκεια της τελευταίας εβδομάδας, δηλώθηκαν 75 νέα εγχώρια κρούσματα. Συνολικά, έχουν καταγραφεί 19 θάνατοι σε ασθενείς με λοίμωξη από τον ιό, ηλικίας άνω των 65 ετών (διάμεση ηλικία θανόντων: 85 έτη).
Κρίσιμος ο Σεπτέμβριος
Η δραστηριότητα του ιού και των κουνουπιών δεν αναμένεται να υποχωρήσει άμεσα. Κάθε χρόνο η κυκλοφορία του ιού περιορίζεται σταδιακά προς τα μέσα ή το τέλος Οκτωβρίου, χωρίς όμως να είναι δυνατό να προσδιοριστεί από τώρα πότε θα ολοκληρωθεί η φετινή έξαρση.
Καθοριστικός παράγοντας παραμένει ο καιρός. Οι υψηλές θερμοκρασίες εξακολουθούν να δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν την ανάπτυξη και τη δραστηριότητα των κουνουπιών, ενώ και οι δράσεις καταπολέμησής τους είναι περισσότερο αποτελεσματικές όταν πραγματοποιούνται υπό τις κατάλληλες περιβαλλοντικές συνθήκες.