By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Μείωση κατά 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ, με στόχο την ελάφρυνση των λογαριασμών ρεύματος, και νέες δικλίδες προστασίας για τους καταναλωτές φέρνει το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την αναμόρφωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας. Εν μέσω της ραγδαίας αύξησης της χονδρικής τιμής ρεύματος που προμηνύει αυξήσεις στα ενεργειακά τιμολόγια, το ΥΠΕΝ δρομολογεί μέτρα για την… ανακούφιση των καταναλωτών.
Το σχέδιο, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση, περιλαμβάνει ακόμη την ενεργοποίηση του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων με πόρους 2,3 δισ. ευρώ, καθώς και stress tests στους προμηθευτές, επιχειρώντας να συνδυάσει τη μείωση των ενεργειακών επιβαρύνσεων με την ενίσχυση της ασφάλειας και της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς.
Ειδικότερα με τις βασικές ρυθμίσεις του νομοσχεδίου:
Υλοποιείται η κυβερνητική εξαγγελία για μείωση κατά 50% της χρέωσης ΥΚΩ για τους οικιακούς καταναλωτές στην πρώτη κλίμακα κατανάλωσης. «Η σταδιακή διασύνδεση των νησιών με το ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μειώνει σημαντικά το κόστος ηλεκτροδότησής τους και καθιστά δυνατή τη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, συμβάλλοντας άμεσα στην ελάφρυνση των λογαριασμών ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών», σημειώνει το ΥΠΕΝ.
Μέτρα προστασίας του καταναλωτή
Κατοχυρώνεται νομικά η υποχρέωση των προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας να προσφέρουν στον καταναλωτή συμβάσεις ορισμένου χρόνου με σταθερή τιμή, διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους. Όσο ισχύει η σύμβαση, ο προμηθευτής δεν θα μπορεί να αλλάζει μονομερώς τους όρους και την τιμή που ο ίδιος καθορίζει. Έτσι, ο καταναλωτής θα γνωρίζει εκ των προτέρων τη συμφωνημένη τιμή προμήθειας για το συγκεκριμένο διάστημα.
Επίσης:
- Προβλέπεται προστασία από τη διακοπή του ρεύματος όσο βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία επίλυσης διαφοράς.
- Για όσους εξυπηρετούνται από τον Προμηθευτή Τελευταίου Καταφυγίου, το μέγιστο διάστημα εκπροσώπησης αυξάνεται σε τουλάχιστον έξι μήνες από τρεις μήνες που ίσχυε.
- Ένας καταναλωτής θα μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να έχει περισσότερες από μία συμβάσεις προμήθειας ή συμφωνίες κοινής χρήσης ενέργειας μέσω διαφορετικών μετρητών στο ίδιο σημείο σύνδεσης.
- Νοικοκυριά, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και δημόσιοι φορείς θα μπορούν να μοιράζονται ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές μέσω ιδιωτικής συμφωνίας ή κοινού νομικού σχήματος. Θα μπορούν επίσης να αναθέτουν την οργάνωση της κοινής χρήσης σε τρίτο πρόσωπο. Προϋπόθεση είναι η κοινή χρήση ενέργειας να μην αποτελεί την κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
- Οι προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας θα πρέπει να λαμβάνουν μέτρα για τον περιορισμό του κινδύνου από μεγάλες αυξομειώσεις των τιμών στη χονδρική αγορά, μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου, γνωστών ως hedging.
- Προβλέπονται επίσης δοκιμές αντοχής, ώστε να αξιολογείται εάν μπορούν να ανταποκριθούν σε δύσκολες συνθήκες της αγοράς. Το σχετικό πλαίσιο θα καθορίζεται από τη ΡΑΑΕΥ.
- Ο ΔΕΔΔΗΕ και ο ΑΔΜΗΕ θα υποχρεούνται να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή.
Οι αιτήσεις σύνδεσης θα υποβάλλονται αποκλειστικά ψηφιακά. Οι ενδιαφερόμενοι θα ενημερώνονται για την πορεία τους εντός τριών μηνών από την υποβολή σχετικού αιτήματος, με νέα ενημέρωση ανά τρίμηνο.
Ακόμη:
Σε περιοχές όπου δεν υπάρχει αρκετή χωρητικότητα για νέες συνδέσεις εγγυημένης ισχύος, εισάγονται οι Συμβάσεις Σύνδεσης Ευέλικτης Ισχύος.
Μια εγκατάσταση θα μπορεί να συνδεθεί συμφωνώντας εκ των προτέρων ότι, μέσα σε καθορισμένα όρια, ο Διαχειριστής θα μπορεί να περιορίζει την ενέργεια που δίνει στο δίκτυο ή λαμβάνει από αυτό. Οι περιοχές εφαρμογής θα καθορίζονται από τη ΡΑΑΕΥ, έπειτα από εισήγηση των αρμόδιων Διαχειριστών.
Όταν οι περιορισμοί παραμένουν μέσα στα συμφωνημένα όρια, δεν προβλέπεται αποζημίωση. Αν τα όρια ξεπεραστούν, ο ιδιοκτήτης της εγκατάστασης θα έχει δικαίωμα αποζημίωσης. Για όσους δεν τηρούν τους προβλεπόμενους περιορισμούς θεσπίζονται χρεώσεις μη συμμόρφωσης.
Μετά την ολοκλήρωση των αναγκαίων έργων ανάπτυξης του δικτύου, μια ευέλικτη σύνδεση θα μπορεί, υπό τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις, να μετατραπεί σε σύνδεση εγγυημένης ισχύος. Οι ευέλικτες συνδέσεις δεν θα αναστέλλουν ούτε θα καθυστερούν τα προγραμματισμένα έργα ενίσχυσης των δικτύων.
Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών
Συστήνεται το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νησιών για τη χρηματοδότηση έργων που θα μειώσουν την εξάρτηση των νησιών από την ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο. Το Ταμείο θα μπορεί να συγχρηματοδοτεί έως το 60% επενδύσεις για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης, ηλεκτρικές διασυνδέσεις υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα πολλαπλού σκοπού.
Για τα Κέντρα Δεδομένων (data centers) προβλέπεται πλήρης ανάληψη από τους επενδυτές του κόστους σύνδεσης και των αναγκαίων έργων ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος και κάλυψη τουλάχιστον του 60% της ετήσιας κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας από ΑΠΕ για τα νέα Data Centers.