By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Εντείνεται η εμπορική αντιπαράθεση Καναδά-ΗΠΑ μετά την κατάρρευση των τελευταίων διαπραγματεύσεων και την επιβολή νέων αμερικανικών δασμών, με την Οτάβα να απαντά με αντίμετρα και να υιοθετεί πιο συγκρουσιακή στάση απέναντι στην Ουάσιγκτον. Η εξέλιξη αυξάνει την πίεση σε επιχειρήσεις και εργαζομένους, ενώ ενισχύει στο εσωτερικό της χώρας ένα κλίμα οικονομικής άμυνας και αντίστασης.
Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Μαρκ Κάρνεϊ απέσυρε τους διαπραγματευτές της από την Ουάσιγκτον λίγο πριν από την εκπνοή της προθεσμίας, επιβάλλοντας παράλληλα ανταποδοτικούς δασμούς. Το Σάββατο, η κυβέρνηση Τραμπ επέβαλε δασμό 50% σε καναδικές εξαγωγές αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων, επικαλούμενη, μεταξύ άλλων, αυτό που θεωρεί διακριτική μεταχείριση των αμερικανικών προϊόντων. Στον κατάλογο περιλαμβάνονται εκατοντάδες προϊόντα, από σημαδούρες και υφάσματα έως χριστουγεννιάτικα φωτάκια.
Η νέα αντιπαράθεση έρχεται μετά από ενάμιση χρόνο εμπορικών πιέσεων, στη διάρκεια των οποίων οι Καναδοί στράφηκαν προς τα εγχώρια προϊόντα και περιόρισαν αγορές αμερικανικών αγαθών και ταξίδια στις ΗΠΑ.
Η στάση αυτή δεν αποτελεί πλέον μόνο πολιτική αντίδραση, αλλά αρχίζει να μετατρέπεται σε επιχειρηματική στρατηγική επιβίωσης, καθώς εταιρείες που εξαρτώνται από την αμερικανική αγορά εξετάζουν την αντικατάσταση προμηθευτών και την ανακατεύθυνση των πωλήσεών τους στο εσωτερικό.
Νέες αγορές για τον Καναδά
Η Οτάβα υποστηρίζει ότι σήμερα βρίσκεται σε ισχυρότερη θέση από ό,τι στην αρχή της εμπορικής σύγκρουσης, έχοντας διευρύνει τις διεθνείς οικονομικές της σχέσεις. Τον τελευταίο χρόνο έχει συνάψει συμφωνία για την αυτοκινητοβιομηχανία με τη Νότια Κορέα, έχει πετύχει μείωση δασμών από την Κίνα και έχει προχωρήσει σε συμφωνία-ορόσημο για εξαγωγές ενέργειας στη Γερμανία. Παράλληλα, αποκατέστησε τις διπλωματικές σχέσεις με την Ινδία, ανοίγοντας τον δρόμο για επανεκκίνηση των εξαγωγών ουρανίου.
Η διεύρυνση των εμπορικών δεσμών δίνει στην καναδική κυβέρνηση μεγαλύτερα περιθώρια αντίδρασης, χωρίς όμως να εξαλείφει το κόστος της σύγκρουσης με τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της χώρας. Περιφερειακοί πολιτικοί ηγέτες έχουν υιοθετήσει ιδιαίτερα σκληρή ρητορική, υποστηρίζοντας ότι ο Καναδάς πρέπει να απαντήσει στην πίεση αντί να υποχωρήσει, ενώ η αντιπαράθεση έχει ήδη περάσει σε προσωπικό επίπεδο μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ και του πρωθυπουργού του Οντάριο, Νταγκ Φορντ.
Το κόστος για τις επιχειρήσεις
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι οι επιχειρήσεις καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον όπου οι δασμοί μπορούν να αλλάξουν ξαφνικά. Εταιρείες που δεν πλήττονται από τον τελευταίο γύρο μέτρων φοβούνται ότι μπορεί να βρεθούν στο στόχαστρο σε επόμενη φάση, ενώ άλλες αναγκάζονται να στραφούν σε ακριβότερους εγχώριους προμηθευτές. Η εξέλιξη ενδέχεται να αυξήσει το κόστος και τις τελικές τιμές, πλήττοντας ιδιαίτερα μικρότερες και πιο εξειδικευμένες επιχειρήσεις.
Ιδιαίτερη έκθεση εμφανίζει ο αγροτικός τομέας. Οι επαρχίες των καναδικών λιβαδιών είναι οι μεγαλύτεροι παραγωγοί μελιού στη χώρα και περίπου το 56% του καναδικού μελιού που εξήχθη πέρυσι κατευθύνθηκε στις ΗΠΑ, τη σημαντικότερη ξένη αγορά για το προϊόν. Οι δασμοί ωθούν πλέον ορισμένους παραγωγούς να εγκαταλείψουν προσωρινά τις μαζικές εξαγωγές και να στραφούν απευθείας στην εγχώρια κατανάλωση, ακόμη και αν αυτό σημαίνει χαμηλότερες πωλήσεις και μεγαλύτερο χρόνο διάθεσης των προϊόντων.
Η εμπορική σύγκρουση έχει αρχίσει να μετατρέπεται από πολιτική διαμάχη σε ζήτημα αναδιάρθρωσης της καναδικής οικονομίας. Η προσπάθεια διαφοροποίησης των αγορών και η στροφή στην εγχώρια παραγωγή περιορίζουν μεν την εξάρτηση από τις ΗΠΑ, όμως απαιτούν χρόνο και αυξάνουν το κόστος προσαρμογής.
Με τις δύο πλευρές να εμφανίζονται αποφασισμένες να διατηρήσουν τη σκληρή στάση τους, ο Καναδάς προετοιμάζεται πλέον για μια εμπορική αντιπαράθεση χωρίς σαφές όριο κλιμάκωσης.
Photo by Walter Martin on Unsplash