By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Σημαντικές διαφοροποιήσεις που καταρρίπτουν τον μύθο μιας ενιαίας εθνικής εικόνας αναδεικνύει η Regional Yearbook 2026 της Eurostat, η οποία δημοσιοποιήθηκε στις 23 Σεπτεμβρίου. Η έκθεση καλύπτει 13 θεματικές ενότητες, περιλαμβάνοντας από την αγορά εργασίας και την οικονομία έως τον τουρισμό, τις μεταφορές, το περιβάλλον, την υγεία, την ψηφιακή κοινωνία και τη γεωργία.
Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα έντονης πίεσης αποτελεί η Δυτική Μακεδονία, η οποία κατέγραψε το 2024 τη δεύτερη μεγαλύτερη μείωση πληθυσμού σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, χάνοντας 12 κατοίκους ανά 1.000. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται κυρίως στη φυσική συρρίκνωση, καθώς οι θάνατοι ξεπερνούν τις γεννήσεις. Το δημογραφικό πρόβλημα συνδέεται άμεσα με την αγορά εργασίας, αφού το 2025 η ανεργία στην περιοχή εκτοξεύτηκε στο 15,3% (ένα από τα υψηλότερα ποσοστά στην ΕΕ), ενώ η μακροχρόνια ανεργία άγγιξε το 10%.
Στον αντίποδα, η αγροτική οικονομία διατηρεί πρωταγωνιστικό ρόλο σε ορισμένες περιφέρειες. Το 2023, ο πρωτογενής τομέας (γεωργία, δασοκομία και αλιεία) κάλυπτε το 13,9% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας στην Πελοπόννησο, ποσοστό που αποτελεί ρεκόρ πρωτιάς μεταξύ όλων των περιφερειών της ΕΕ. Πολύ ψηλά στη σχετική λίστα βρέθηκαν η Θεσσαλία (11,7%), η Δυτική Μακεδονία (11,7%) και η Δυτική Ελλάδα (10,7%).
Σημειώνεται ότι η φετινή έκδοση δίνει έμφαση στην precision farming (γεωργία ακριβείας), αξιοποιώντας δεδομένα για αισθητήρες, drones και αυτοματοποιημένα συστήματα διαχείρισης.
Την ίδια στιγμή, η Στερεά Ελλάδα διαφοροποιείται παραγωγικά, με τη βιομηχανία και τις κατασκευές να αντιπροσωπεύουν το 42,8% της προστιθέμενης αξίας το 2023, ποσοστό που τη κατατάσσει ανάμεσα στις κορυφαίες βιομηχανικές ζώνες της Ευρώπης.
Παράλληλα, καταγράφεται μια ξεχωριστή θετική εξαίρεση: η Ήπειρος και η Δυτική Μακεδονία διακρίνονται στην έρευνα και ανάπτυξη, καθώς το προσωπικό R&D στην ανώτατη εκπαίδευση υπερβαίνει το 2% της συνολικής απασχόλησης, αποδεικνύοντας ότι ορισμένες περιοχές συνδυάζουν προκλήσεις με ισχυρό ακαδημαϊκό αποτύπωμα.