By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Σημαντικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις σχέσεις των servicers με τους οφειλέτες φέρνει η νέα νομοθετική πρωτοβουλία του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών.
«Κλείνουν όλα. Και κλείνουν από αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία», ανέφερε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στον Alpha, αναφερόμενος στα «παραθυράκια» που έχουν προκαλέσει τριβές μεταξύ εταιρειών διαχείρισης δανείων και οφειλετών.
Το νέο πλαίσιο για τους servicers, που αφορά τις ρυθμίσεις οφειλών, τις σχέσεις με τους δανειολήπτες αλλά και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης, αναμένεται να τεθεί σύντομα σε δημόσια διαβούλευση, με στόχο η σχετική νομοθεσία να έχει ψηφιστεί εντός του Οκτωβρίου.
16 παρεμβάσεις για οφειλέτες και servicers
Η νομοθετική παρέμβαση περιλαμβάνει συνολικά 16 μέτρα. Τα οκτώ αφορούν άμεσα τους οφειλέτες και τα υπόλοιπα οκτώ τη λειτουργία των servicers, με αυστηρότερους κανόνες, ενισχυμένο έλεγχο και κυρώσεις.
Οι αλλαγές έρχονται μετά την αξιολόγηση καταγγελιών και παραπόνων από τη Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, αλλά και την επανεξέταση του υφιστάμενου πλαισίου από την Τράπεζα της Ελλάδος.
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές είναι η αντικατάσταση του Κώδικα Δεοντολογίας του 2013 από νέα, αυτοτελή και δεσμευτική διαδικασία διμερούς ρύθμισης. Η διαδικασία θα έχει συγκεκριμένα χρονικά στάδια και συνολικά δεν θα μπορεί να ξεπερνά τους έξι μήνες.
Τι αλλάζει στις ρυθμίσεις δανείων
Οι προτάσεις ρύθμισης δεν θα μπορούν να είναι γενικές ή τυπικές. Θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και την πραγματική δυνατότητα αποπληρωμής του οφειλέτη.
Όταν υπάρχουν δύο εφικτές εναλλακτικές λύσεις, θα πρέπει να παρουσιάζονται και οι δύο. Σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματος, ο πιστωτής θα υποχρεούται να αιτιολογεί εγγράφως την απόφασή του.
Παράλληλα, προβλέπεται δυνατότητα προσφυγής στον Ελληνικό Χρηματοοικονομικό Μεσολαβητή, ενώ με απόφαση της Τράπεζας της Ελλάδος θα καθοριστούν οι ελάχιστες πληροφορίες που θα πρέπει να περιλαμβάνονται στις προτάσεις.
Με αυτόν τον τρόπο ο οφειλέτης θα μπορεί να γνωρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια πώς προέκυψε η προτεινόμενη ρύθμιση.
Πλαφόν 15% στην προκαταβολή
Σημαντική αλλαγή αφορά και την προκαταβολή που μπορεί να ζητήσει ο πιστωτής προκειμένου να προχωρήσει σε διμερή ρύθμιση.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ανώτατο όριο 15% της οφειλής. Η κυβέρνηση έχει αναφέρει ότι μέχρι σήμερα σε ορισμένες περιπτώσεις οι απαιτήσεις μπορούσαν να ξεπερνούν το 30% και να φτάνουν ακόμη και στο 50%, ενώ από την πλευρά της αγοράς επισημαίνεται ότι οι περιπτώσεις του 50% ήταν περιορισμένες και αφορούσαν συγκεκριμένες συνθήκες.
Στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό ισχύει ήδη πλαφόν 10%, ενώ πλέον θεσπίζεται αντίστοιχο ανώτατο όριο 15% στις απευθείας διμερείς ρυθμίσεις.
Πότε πέφτει «καμπάνα» έως 500.000 ευρώ
Ισχυρότερη προστασία προβλέπεται για τον συνεπή δανειολήπτη, δηλαδή για εκείνον που βρίσκεται σε ρύθμιση και καταβάλλει κανονικά τη συμφωνημένη μηνιαία δόση.
Όσο η ρύθμιση τηρείται, ο πιστωτής ή ο servicer δεν θα μπορεί να προχωρήσει σε καταγγελία της συμφωνίας, έκδοση διαταγής πληρωμής, κατάσχεση ή συνέχιση πλειστηριασμού.
Η προστασία θα ισχύει ακόμη και στην περίπτωση που δεν καταβλήθηκε μία δόση επειδή ο servicer δεν είχε παράσχει εγκαίρως τα απαραίτητα στοιχεία για την πληρωμή.
Εάν, παρά τη ρύθμιση, προχωρήσει μέτρο αναγκαστικής εκτέλεσης, αυτό προβλέπεται να είναι αυτοδικαίως άκυρο.
Παράλληλα, ο οφειλέτης θα πιστώνεται με ποσό ίσο με πέντε μηνιαίες δόσεις, ενώ η διάρκεια της ρύθμισης θα παρατείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς επιβάρυνση.
Επιπλέον, προβλέπεται διοικητικό πρόστιμο από 50.000 έως 500.000 ευρώ, ενώ σε περίπτωση υποτροπής προβλέπεται αυστηρότερη αντιμετώπιση.
Τρεις μήνες πριν από τον πλειστηριασμό η πρόταση ρύθμισης
Τουλάχιστον τρεις μήνες πριν από έναν πλειστηριασμό, ο πιστωτής θα υποχρεούται να υποβάλει κατάλληλη, βιώσιμη και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης.
Η πρόταση θα πρέπει να είναι προσαρμοσμένη στα πραγματικά οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη, λαμβάνοντας υπόψη την εισοδηματική και περιουσιακή του κατάσταση.
Πλήρης εικόνα της οφειλής σε 45 ημέρες
Ο δανειολήπτης αποκτά ρητό δικαίωμα να ζητά δωρεάν πλήρη εικόνα της οφειλής του.
Στα στοιχεία θα περιλαμβάνονται η αρχική σύμβαση και οι τροποποιήσεις της, το ιστορικό πληρωμών, ο τρόπος υπολογισμού του επιτοκίου, καθώς και ο αναλυτικός διαχωρισμός μεταξύ κεφαλαίου, τόκων, προμηθειών και λοιπών επιβαρύνσεων.
Εφόσον τα στοιχεία δεν είναι ήδη διαθέσιμα στην ηλεκτρονική προσωποποιημένη πληροφόρηση, θα πρέπει να χορηγούνται μέσα σε 45 ημέρες.
Σε διαφορετική περίπτωση, προβλέπεται αναστολή της τοκοφορίας της οφειλής μέχρι να δοθούν όλα τα απαιτούμενα στοιχεία.
Φρένο στη διόγκωση της οφειλής
Επανέρχεται, χωρίς προθεσμία υποβολής αίτησης, η προστατευτική ρύθμιση του άρθρου 39 του ν. 3259/2004.
Για δάνεια και πιστώσεις με καθυστέρηση τουλάχιστον 90 ημερών προβλέπεται ανώτατο όριο στη συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή και τράπεζες και servicers θα πρέπει να προσαρμόζουν ανάλογα τις απαιτήσεις τους.
Η συγκεκριμένη διάταξη προβλέπει, μεταξύ άλλων, ότι η συνολική ληξιπρόθεσμη οφειλή από δάνειο ή πίστωση δεν μπορεί να υπερβαίνει το τριπλάσιο του κεφαλαίου που είχε λάβει ο δανειολήπτης.
Προστασία για οικογένειες παιδιών με αναπηρία
Επεκτείνονται τα δικαιώματα που προβλέπονται για άτομα με αναπηρία και στους γονείς ή νόμιμους φροντιστές εξαρτώμενων τέκνων με ποσοστό αναπηρίας 67% και άνω.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση έρχεται σε συνέχεια της επιστολής της Ένωσης Σπάνιων Ασθενών Ελλάδος στις 11 Σεπτεμβρίου 2026.
Αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers
Το δεύτερο σκέλος των παρεμβάσεων αφορά τη λειτουργία και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης.
Προβλέπονται αυξημένες υποχρεώσεις διαφάνειας, αυστηρότερος έλεγχος και κυρώσεις για παραβάσεις του νέου πλαισίου. Το υπουργείο αναφέρει ότι στόχος είναι να ενισχυθούν η λογοδοσία και η εποπτεία των servicers.
Παράλληλα, προβλέπεται δημοσιοποίηση των κυρώσεων που επιβάλλονται, ενώ ενισχύεται και ο εποπτικός ρόλος του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σε σχέση με τα στοιχεία που υποχρεούνται να δημοσιεύουν οι servicers στην Ηλεκτρονική Πλατφόρμα Μη Εξυπηρετούμενων Δανείων.
Στο νέο πλαίσιο περιλαμβάνονται επίσης υποχρεώσεις σχετικά με τα οικονομικά στοιχεία και την εταιρική διακυβέρνηση των εταιρειών διαχείρισης, καθώς και αυξημένες απαιτήσεις ενημέρωσης και ελέγχου.