By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Τη δημιουργία μιας ολοκληρωμένης Εθνικής Στρατηγικής για την πρόληψη και την αντιμετώπιση του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ζητά η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, υπογραμμίζοντας ότι η έγκαιρη παρέμβαση στα πρώτα λεπτά ενός περιστατικού καρδιακής ανακοπής μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Η ΕΚΕ επισημαίνει ότι η καρδιακή ανακοπή αποτελεί καθημερινή πραγματικότητα τόσο στα μεγάλα αστικά κέντρα όσο και σε απομακρυσμένες περιοχές και τουριστικούς προορισμούς. Σε πολλές περιπτώσεις, κατά τα κρίσιμα πρώτα λεπτά, δεν υπάρχει γιατρός ή άλλος επαγγελματίας υγείας στο σημείο.
Σε αυτό το χρονικό διάστημα, καθοριστικό ρόλο μπορεί να διαδραματίσει ένας εκπαιδευμένος πολίτης, ξεκινώντας άμεσα Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ) και χρησιμοποιώντας, όπου υπάρχει διαθέσιμος, Αυτόματο Εξωτερικό Απινιδωτή.
Η γνώση της ΚΑΡΠΑ να γίνει μέρος της καθημερινότητας
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, σε συνεργασία με το European Resuscitation Council, εκπαιδεύει και πιστοποιεί εδώ και δύο δεκαετίες υγειονομικούς και πολίτες στην ΚΑΡΠΑ. Όπως τονίζει, η συγκεκριμένη γνώση δεν θα πρέπει να περιορίζεται στους επαγγελματίες υγείας, αλλά να γίνει κτήμα όσο το δυνατόν μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού.
Ήδη έχουν υλοποιηθεί μέτρα προς αυτή την κατεύθυνση. Μεταξύ άλλων, προβλέπεται υποχρεωτική εκπαίδευση των προπονητών στην ΚΑΡΠΑ, ενώ αντίστοιχη εκπαίδευση προβλέπεται για το προσωπικό εταιρειών με περισσότερους από 50 εργαζομένους. Παράλληλα, από το 2017 εφαρμόζεται ο υποχρεωτικός προαγωνιστικός έλεγχος με ηλεκτροκαρδιογράφημα και η Κάρτα Αθλητή.
Η ΕΚΕ ζητά την περαιτέρω ενίσχυση των δράσεων πρόληψης και αντιμετώπισης του αιφνίδιου καρδιακού θανάτου, με στόχο η εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ να αποτελέσει μέρος της καθημερινής κουλτούρας.
Οι έξι άξονες της προτεινόμενης στρατηγικής
Σύμφωνα με την Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία, μια αποτελεσματική εθνική στρατηγική θα πρέπει να στηρίζεται σε έξι αλληλένδετους άξονες:
1. Πρόληψη σε όλες τις ηλικίες
Ενίσχυση της πρωτοβάθμιας καρδιολογικής φροντίδας και των προληπτικών ελέγχων, καθώς και του προαγωνιστικού ελέγχου όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο.
2. Εκπαίδευση στην ΚΑΡΠΑ
Συστηματική εκπαίδευση των πολιτών στην Καρδιοπνευμονική Αναζωογόνηση και στην έγκαιρη χρήση Αυτόματων Εξωτερικών Απινιδωτών.
3. Έγκαιρος εντοπισμός των ομάδων υψηλού κινδύνου
Ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό αιφνίδιου καρδιακού θανάτου ή κληρονομικών καρδιοπαθειών, αλλά και σε ασθενείς με στεφανιαία νόσο, μυοκαρδίτιδα και άλλες παθήσεις που απαιτούν εξειδικευμένη αξιολόγηση.
4. Αξιοποίηση των δυνατοτήτων της σύγχρονης επιστήμης
Καλύτερη αξιοποίηση του οικογενειακού ιστορικού και, όταν υπάρχει ιατρική ένδειξη, πρόσβαση σε γενετικό έλεγχο και εξειδικευμένη γενετική συμβουλευτική.
5. Διασύνδεση των υπηρεσιών υγείας
Στενότερη συνεργασία μεταξύ της πρωτοβάθμιας φροντίδας και των εξειδικευμένων τριτοβάθμιων κέντρων, με παράλληλη συνεχή εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας.
6. Συμμαχία με την κοινωνία
Συντονισμένη συνεργασία με συλλόγους ασθενών, οικογένειες, αθλητικούς και εκπαιδευτικούς φορείς, καθώς και με όλους τους αρμόδιους κοινωνικούς και θεσμικούς φορείς.
Η Ελληνική Καρδιολογική Εταιρεία καλεί την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα, τα εξειδικευμένα κέντρα, τους συλλόγους ασθενών και την κοινωνία των πολιτών να συμμετάσχουν σε έναν ουσιαστικό διάλογο για τη διαμόρφωση της Εθνικής Στρατηγικής.
Στόχος είναι να δημιουργηθεί μια οργανωμένη «αλυσίδα επιβίωσης», η οποία θα ξεκινά από την ενημέρωση και την πρόληψη, θα συνεχίζεται με την άμεση παρέμβαση του εκπαιδευμένου πολίτη και θα ολοκληρώνεται με την έγκαιρη πρόσβαση σε εξειδικευμένη ιατρική φροντίδα.
Το μήνυμα της ΕΚΕ είναι σαφές: στην καρδιακή ανακοπή, ο χρόνος είναι ζωτικής σημασίας και η γνώση μπορεί να κάνει τη διαφορά.