By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Νεφρό που μεταμοσχεύθηκε από χοίρο σε άνθρωπο έμεινε στον οργανισμό του ασθενούς για 271 ημέρες. Πρόκειται για το μεγαλύτερο διάστημα που έχει σημειωθεί μέχρι σήμερα. Ωστόσο, το νεφρό του χοίρου τελικά σταμάτησε να λειτουργεί και αφαιρέθηκε. Ο ασθενής χρειάστηκε να υποβληθεί εκ νέου σε αιμοκάθαρση για σύντομο χρονικό διάστημα, έως ότου βρεθεί ανθρώπινο μόσχευμα.
Ο ασθενής ονομάζεται Τιμ Άντριους και δήλωσε ότι η μεταμόσχευση του έδωσε “ελπίδα” και τον απάλλαξε από μήνες υποχρεωτικής προσέλευσης στο νοσοκομείο, προκειμένου να υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση.
Οι επιστήμονες εξετάζουν τα τελευταία χρόνια την ξενομεταμόσχευση- τη χρήση, δηλαδή, οργάνων από άλλα είδη— ως πιθανή λύση στην παγκόσμια έλλειψη διαθέσιμων μοσχευμάτων. Η ιατρική ομάδα του νοσοκομείου Mass General Brigham εκτιμά ότι η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει πως όργανα χοίρων θα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται ως μια “γέφυρα”, έως ότου καταστεί διαθέσιμο ένα ανθρώπινο μόσχευμα, όπως μεταδίδει το BBC.
Στον Άντριους είχαν πει ότι ενδέχεται να χρειαστούν επτά χρόνια μέχρι να φτάσει στην κορυφή της λίστας αναμονής. Την ίδια στιγμή, όμως, οι ασθενείς ζουν κατά μέσο όρο μόλις πέντε χρόνια υπό αιμοκάθαρση. “Είχα περιορισμένο χρόνο”, δήλωσε. Περιέγραψε, ωστόσο, την προοπτική μιας μεταμόσχευσης νεφρού από χοίρο ως “ελπίδα” και ως το “φως στην άκρη του τούνελ”.
Γιατί οι χοίροι θεωρούνται κατάλληλοι για μεταμοσχεύσεις
Οι χοίροι θεωρούνται το ιδανικότερο ζώο για την ανάπτυξη της ξενομεταμόσχευσης. Τα όργανά τους έχουν περίπου το κατάλληλο μέγεθος για τον ανθρώπινο οργανισμό, ενώ υπάρχει πολυετής εμπειρία στην εκτροφή τους.
Ωστόσο, δεν είναι δυνατόν απλώς να πάρει κανείς ένα νεφρό από έναν χοίρο και να το μεταμοσχεύσει σε έναν άνθρωπο. Το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα θα αναγνώριζε αμέσως το όργανο ως ξένο και θα εξαπέλυε μια καταστροφική ανοσολογική επίθεση, η οποία θα οδηγούσε στην καταστροφή του νεφρού. Το όργανο θα μπορούσε να μαυρίσει μέσα σε λίγα λεπτά, καθώς θα προκαλούνταν βλάβες στα κύτταρά του και θα σχηματίζονταν θρόμβοι στο εσωτερικό του.
Η περίπτωση του Τιμ Άντριους
Ο Άντριους έπασχε από νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου, η οποία είχε προκληθεί από σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, και η λειτουργία των νεφρών του είχε επιδεινωθεί σημαντικά. Ήταν 66 ετών όταν υποβλήθηκε στη μεταμόσχευση νεφρού από χοίρο, στις 25 Ιανουαρίου 2025.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύθηκαν πρόσφατα στο ιατρικό περιοδικό The Lancet, το μεταμοσχευμένο νεφρό άρχισε να λειτουργεί αμέσως. Υπήρξαν αρχικά ενδείξεις ότι το ανοσοποιητικό του σύστημα απέρριπτε το μεταμοσχευμένο όργανο. Η αντίδραση αυτή αντιμετωπίστηκε επιτυχώς με την προσαρμογή της φαρμακευτικής αγωγής. Ωστόσο, περίπου έξι μήνες αργότερα, τα αιμοφόρα αγγεία του νεφρού άρχισαν να παρουσιάζουν βλάβες. Το όργανο εμφάνισε φλεγμονή και, στη συνέχεια, άρχισε να χάνει τη λειτουργικότητά του.
Το νεφρό συνέχισε να λειτουργεί για 271 ημέρες, έως ότου αφαιρέθηκε τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Στη συνέχεια, ο Τιμ χρειάστηκε να υποβάλλεται σε αιμοκάθαρση για 82 ημέρες, μέχρι να βρεθεί ανθρώπινο μόσχευμα από δότη, τον Ιανουάριο του 2026.
Δεν είναι ακόμη σαφές τι ακριβώς προκάλεσε την αποτυχία του μοσχεύματος, καθώς δεν εντοπίστηκαν ενδείξεις ότι αντισώματα έκαναν επίθεση στο νεφρό του χοίρου.
Στη δημοσίευσή τους στο The Lancet πάντως, οι γιατροί καταλήγουν ότι η συγκεκριμένη περίπτωση “αναδεικνύει τόσο τις προοπτικές όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν στην κλινική ξενομεταμόσχευση νεφρού”.