By Παναγιώτης Ανδρουλιδάκης 
Ο δείκτης μάζας σώματος (BMI ή ΔΜΣ) μπορεί να μην είναι αρκετός για να αποτυπώσει τον πραγματικό κίνδυνο που διατρέχει η καρδιά. Νέα μελέτη δείχνει ότι η περίμετρος της μέσης και η αναλογία μέσης προς ισχία μπορούν να δώσουν σημαντικές επιπλέον πληροφορίες, ακόμη και σε ανθρώπους που θεωρούνται φυσιολογικού βάρους με βάση τον ΔΜΣ.
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο JACC, το επιστημονικό περιοδικό του Αμερικανικού Κολλεγίου Καρδιολογίας (American College of Cardiology), και υπογραμμίζει τη σημασία της κατανομής του λίπους στο σώμα για την αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Γιατί ο ΔΜΣ δεν λέει όλη την αλήθεια
Ο ΔΜΣ αποτελεί εδώ και χρόνια έναν από τους πιο συνηθισμένους τρόπους για την ταξινόμηση ενός ατόμου ως φυσιολογικού βάρους, υπέρβαρου ή παχύσαρκου. Υπάρχει όμως ένα σημαντικό μειονέκτημα: ο ΔΜΣ δεν δείχνει πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα.
Και αυτό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία για την υγεία. Το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το λίπος που συσσωρεύεται γύρω από τα εσωτερικά όργανα στην περιοχή της κοιλιάς, έχει συνδεθεί με χρόνιες παθήσεις, μεταξύ των οποίων τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ο διαβήτης.
Αντίθετα, το υποδόριο λίπος, το οποίο βρίσκεται ακριβώς κάτω από το δέρμα, δεν έχει συσχετιστεί στον ίδιο βαθμό με τις συγκεκριμένες παθήσεις. Έτσι, δύο άνθρωποι μπορεί να έχουν τον ίδιο ΔΜΣ, αλλά διαφορετική κατανομή λίπους και, κατά συνέπεια, διαφορετικό καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Τι έδειξε η μελέτη
Οι ερευνητές της Cross Cohort Collaboration εξέτασαν δεδομένα από περισσότερα από 260.000 άτομα, τα οποία παρακολουθήθηκαν κατά μέσο όρο για περίπου 20 χρόνια.
Για τους συμμετέχοντες υπήρχαν διαθέσιμα στοιχεία είτε για την περίμετρο της μέσης (WC) είτε για την αναλογία μέσης προς ισχία (WHR), ενώ εξετάστηκε η εμφάνιση εννέα διαφορετικών καρδιαγγειακών εκβάσεων.
Μεταξύ αυτών ήταν το πρώτο θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο έμφραγμα, το θανατηφόρο ή μη θανατηφόρο εγκεφαλικό επεισόδιο, η καρδιακή ανεπάρκεια, η κολπική μαρμαρυγή, η στεφανιαία νόσος, η καρδιαγγειακή νόσος, καθώς και η θνησιμότητα από στεφανιαία ή καρδιαγγειακή νόσο και η συνολική θνησιμότητα.
Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η εικόνα αλλάζει σημαντικά όταν, εκτός από τον ΔΜΣ, λαμβάνεται υπόψη και το λίπος στην περιοχή της κοιλιάς.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης αφορά τα άτομα που, με βάση τον ΔΜΣ, θεωρούνταν φυσιολογικού βάρους. Από αυτή την ομάδα, το 5% είχε αυξημένη περίμετρο μέσης, ενώ το 18% είχε αυξημένη αναλογία μέσης προς ισχία. Αντίστοιχα, μεταξύ των ατόμων που κατατάσσονταν στην κατηγορία του υπέρβαρου, το 39% είχε αυξημένη περίμετρο μέσης και το 40% αυξημένη αναλογία μέσης προς ισχία.
Από την άλλη πλευρά, η μελέτη έδειξε ότι ακόμη και μεταξύ των ατόμων που χαρακτηρίζονταν παχύσαρκα με βάση τον ΔΜΣ, υπήρχαν περιπτώσεις με χαμηλή περίμετρο μέσης ή χαμηλή αναλογία μέσης προς ισχία. Συγκεκριμένα, το 9% είχε χαμηλή περίμετρο μέσης και το 45% χαμηλή αναλογία μέσης προς ισχία.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι ο ΔΜΣ και μόνος του δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική εικόνα της κατανομής του λίπους.